ostirala, maiatzak 28, 2021

SEGIZIO

  DEFINIZIOA :


1 iz. Ehorzketa batean hildakoari lagun egiten dion gizataldea.

2 iz. Jarraitzaileen multzoa



ADIBIDEAK 


1 "Segizioko azkeneko mojak, burua atzera bihurtuta, hobiaren beste aldetik dagoen azkeneko fraideari begiratzen dio."

2  Ortegaren segiziokotzat hartu nautela.





       FRANTSESA: cortége;partisan
       GAZTELANIA : séquito;seguidores
       INGELESA: funeral procession;entourage

osteguna, maiatzak 27, 2021

BLAITU

 DEFINIZIOA :


da/du ad. Blai eginda gelditu edo utzi.



ADIBIDEAK 


Ihintz gozoz blai itzazu bihotz eta arima guztia."




       FRANTSESA: être trempé
       GAZTELANIA : empapar,calarse
       INGELESA: to soak , to drench

LAXATU

 DEFINIZIOA :

1 da/du ad. Ipar. eta Naf. Askatu.

2 da/du ad. Ipar. eta Naf. Lasaitu.

3 da/du ad. Ipar. eta Naf. Zabartu


ADIBIDEAK 

 " Lurreko gauzetarik gogoa laxatua edukitzeko."

2  "Ez dira portuan sartu arte laxatzen."

3 " Laxatzen ari da jendea; gaiztotzen urterik urtera."






       FRANTSESA: dénouer;se détendre;se distraire
       GAZTELANIA : soltar;relajarse;descuidarse
       INGELESA: to loosen;to relax;to let oneself go

asteartea, maiatzak 25, 2021

BALDAR

 DEFINIZIOA :

1 adj. Moldakaizki edo astunki aritzen edo higitzen dena, behar adinako zalutasuna ez duena. Ik. trakets

2 adj. Baldresa


ADIBIDEAK 

1. "Oso baldarra naiz maitasun gaietan."

2. "Euskara trakets eta baldarrean."








       FRANTSESA: gauche;negligent-e
       GAZTELANIA : torpe,descuidado;chapucero
       INGELESA: clumsy

igandea, maiatzak 23, 2021

XERKATU

 DEFINIZIOA :

du ad. Ipar. Bilatu.


ADIBIDEAK 

"Galde ezazue eta izanen duzue; xerka ezazue eta atzemanen duzue."






       FRANTSESA: chercher,explorer
       GAZTELANIA : buscar,indagar,explorar
       INGELESA: look for, explore

ostirala, maiatzak 21, 2021

HORDITU

 DEFINIZIOA :

1 da ad. Edari alkoholdun gehiegi hartzeaz burua nahasirik gelditu. Ik. mozkortu


ADIBIDEAK 

"San Tomasek erakusten duenez, horditzea da ezaguera galtzea bere nahiz eta zer egiten duen dakiela."





       FRANTSESA: (s')enivrer
       GAZTELANIA : emborracharse
       INGELESA: get drunk

osteguna, maiatzak 20, 2021

LABORRI

  DEFINIZIOA :

iz. Beldur edo izu-ikara; beldur handia


ADIBIDEAK 

"Harridura eta ezin ulertuzko laborria sorrarazten digun gauza."





       FRANTSESA: frayeur
       GAZTELANIA : espanto,estupor
       INGELESA: terror,fright

asteazkena, maiatzak 19, 2021

HOSTORE

  DEFINIZIOA :

iz. Irinez eta gantz edo gurinez eginiko ore zanpatua, labean erretzean xafla edo orri finak egiten zaizkiona.


ADIBIDEAK 

"Itsaskiz beteriko hostorea."





       FRANTSESA: feuilleté
       GAZTELANIA : hojaldre
       INGELESA: puff pastry

asteartea, maiatzak 18, 2021

MAKAR

 DEFINIZIOA :

iz. Betazal ertzetan pilatzen den malko lehortua.


ADIBIDEAK 

"Oraindik begietako makarrak garbitu gabe.."





       FRANTSESA: chassie
       GAZTELANIA : legaña
       INGELESA: sleepy-dust

astelehena, maiatzak 17, 2021

IZUKOR

 DEFINIZIOA :

adj.Erraz izutzen dena, izutzeko joera duena . izuti, beldurti.


ADIBIDEAK 

"Piarres gizon izukorra zen."





       FRANTSESA:couard-e,timide
       GAZTELANIA : miedoso,asustadizo
       INGELESA: fearful,scared

ostirala, maiatzak 14, 2021

GARAIKUR

 DEFINIZIOA :

iz. Trofeoa, garaipenaren lekukotasuna.


ADIBIDEAK 

"Garaikurra eta 90 euroko saria emango diete lehen bost sailkatuei."







       FRANTSESA: trophée
       GAZTELANIA : trofeo
       INGELESA: trophy

ALTARAMENDU

  DEFINIZIOA :

iz. Ipar. Zah. Asaldatzea, nahasmendua.


ADIBIDEAK 

" Behar ez legezko amodiotik eta beldurtasun alferretik heldu da bihotzaren altaramendu eta zentzumenen barreiamendu guztia."





Jesus Zuritak egina

       FRANTSESA: inquiétude
       GAZTELANIA : turbación,desasosiego
       INGELESA: unease

asteazkena, maiatzak 12, 2021

ALTA

 DEFINIZIOA :

1 lok. Ipar. Beraz; izan ere. (Eskuinean bada har dezake, esangura aldatzen ez dela). 

2 lok. Ipar. Hala ere, haatik. (Eskuinean bada har dezake, esangura aldatzen ez dela).


ADIBIDEAK 

1 " Beste solasik nuen, alta, egungotzat gogoan."

2 "Aldez edo moldez inor gutxik ihes egin diezaioke Platoni; alta bada, haren ahozko irakaspenetik ez zaigu liparrik gelditu."






       FRANTSESA: pourtant ; en fait
      GAZTELANIA : sin embargo;ciertamente
ING       INGELESA: certainly, in fact

asteartea, maiatzak 11, 2021

TXATAL

 DEFINIZIOA :

1 iz. Zati txikia

2 iz. Lurrez mintzatuz, sail txiki eta mugatua

3 iz. Biblian eta beste zenbait liburutan, kapituluak banatzen diren zati laburretako bakoitza


ADIBIDEAK 

1 " Paper txatal batean."

2 "Lur txatal batengatik, zenbat heriotza alferreko."

Mateoren liburuaren zortzigarren kapituluan, bigarren txatalean."

 

LUR TXATAL


       FRANTSESA: pincée;carré;verset
      GAZTELANIA : pedacito;tabla de una huerta;parte
ING       INGELESA : bit of;plot;verse

igandea, maiatzak 09, 2021

EKAI

 DEFINIZIOA :

1 iz. Gauza bat egina dagoen gaia; (pl.) zerbaiten eraketan erabiltzen diren gaiak. Ik. material.


ADIBIDEAK 

"Altzairua baino gogorragoa den ekai bat."





       FRANTSESA: substance
       GAZTELANIA : materia,sustancia
       INGELESA: substance

ostirala, maiatzak 07, 2021

LANGAR

 DEFINIZIOA :

iz. Lanbroa, euri lanbroa.


ADIBIDEAK 


 " Arratsaldean aro aldakorra, langarra noizik behin, ateri aldizka. "




       FRANTSESA: bruine, pluie fine
      GAZTELANIA : neblina,llovizna
ING       INGELESA : mist,drizzle

osteguna, maiatzak 06, 2021

TXIRIKORDA

  DEFINIZIOA :

iz. Buruko hiru ile sorta edo gehiago elkarren artean behin eta berriz gurutzatuz eratzen den korda modukoa, muturrean lotzen dena; hariekin, sokekin edo kidekoekin, era berean egiten dena.


ADIBIDEAK 


 " Ilea zazpi txirikordatan ipinia."





       FRANTSESA: tresse,natte
      GAZTELANIA : trenza
ING       INGELESA : plait ( British) , braid ( American )

asteartea, maiatzak 04, 2021

HARILKATU

  DEFINIZIOA :

 du ad. Ardatzean edo haril bat eginez haria bildu. Ik. harilduastalkatukotxeiatu. 


ADIBIDEAK 

"O, Pello, Pello, astalkatu diat eta, jinen naiza ohera? —Harilka ezan eta, gero, gero, bai."





       FRANTSESA: dévider
       GAZTELANIA : ovillar,devanar
       INGELESA: to wind something into a ball

KATRAMILATU

 DEFINIZIOA :

1 da/du ad. Katigatu; nahasi


ADIBIDEAK 


 " Gazte ergel, bekatuaren sareetan katramilaturik bizi direnak."





       FRANTSESA: (s´) embroullier ,
      GAZTELANIA : embrollar(se),enredar(se),liar(se)
ING       INGELESA : to confuse,to get confused

astelehena, maiatzak 03, 2021

GAUBEILA

 DEFINIZIOA :

iz. Lo egiteko orduetan iratzarririk ematen den denbora; bereziki, hildako bat beilatzen ematen dena


ADIBIDEAK 


 " Gaubeila hilaren alde otoitz egiteko da."





       FRANTSESA:veillée mortuaire
      GAZTELANIA : vigilia,vela 
ING       INGELESA : vigil