osteguna, abenduak 17, 2020

SIMAUR

 DEFINIZIOA :


  iz. Abereen gorotza, bereziki ongarri gisa erabiltzen dena; gai organiko ustelez eginiko ongarria. Ik. satssamats.


ADIBIDEAK 

 " Mundu honetako ohorea hutsa da, ondasunak simaurra, handitasunak hautsa."

    


FRANTSESA:   
engrais,fumier
GAZTELANIA : abono,estiércol
ING INGELESA :    fertilizer,manure

asteazkena, abenduak 16, 2020

XAXATU

  DEFINIZIOA :


  du ad. Heg. Zirikatu. Ik. haizatu 


ADIBIDEAK 

 " Askok egiten dio barre eta burla, baita xaxatu ere atzetik txakurra"

    


FRANTSESA:   
exciter [les chiens] ; asticoter, provoquer
GAZTELANIA : azuzar,provocar para la lucha
INGELESA :    
to inciteto goad

asteartea, abenduak 15, 2020

ERRETEN

 


  DEFINIZIOA :

   1 iz. Gizakiak egin edo prestatutako ubide txikia.


ADIBIDEAK 

    " Alor-ertzeko erretena urez beteta dago "

    


FRANTSESA  : canal d'irrigationrigole ; tranchée
GAZTELANIA : acequiacanalarroyozanjalechocauce
INGELESA :     
(irrigation) ditchchannel

astelehena, abenduak 14, 2020

ARRIMU

 

DEFINIZIOA :

   iz. Heg. Euskarria, laguntza, babesa.

  arrimuan  (-en atzizkiaren eskuinean). 
  -en laguntzaz.


ADIBIDEAK 

    " Euskaldun guztien laguntasuna eta arrimua behar du"

    " Ahulen multzoak, bata bestearen arrimuan, gogor 
       egin diezaieke indartsuagoei."
   



                  FRANTSESA : aide,appui
       GAZTELANIA : ayuda,amparo;con la ayuda de
       INGELESA : aid,help

ostirala, abenduak 11, 2020

GELDIGOR

GELDIGOR

DEFINIZIOA :

   adj. Geldigaitza, egongaitza.


ADIBIDEAK 

    " Haur geldigor honek ez gaitu bakean uzten."
   



                  FRANTSESA  imparableinquiet, -ète
       GAZTELANIA : nervioso,inquieto
       INGELESA : restless,unstoppable

osteguna, abenduak 10, 2020

ZABU

ZABU

DEFINIZIOA :

  1 iz. Bi soka edo katetatik zintzilik ipintzen den esertokia, kulunkatzeko erabiltzen dena.

    2 iz. Alde baterako eta besterako higidura. Ik. kulunka.


zabu egin Oreka puntutik alde batera eta

bestera higitu. 


ADIBIDEAK 

     1  "Zabuan bezala zabiltza, egin nuen, ez nuen".
  2 "Olatu zabala, ontziari zabu handiak eragiten zizkiona." 
   
                  FRANTSESA  balançoire ,  balancement,
       GAZTELANIA : columpio , balanceo
       INGELESA : swing,sway

asteazkena, abenduak 09, 2020

URARDOTU

URARDOTU

DEFINIZIOA :

   du ad. Zerbaiti, ez dagokion gai bat nahasiz, bere funtsa edo indarra galarazi.


ADIBIDEAK 

    " Hizkuntza bera urardotua zegoen."
   



                  FRANTSESA  diminuerdénaturerfausser
       GAZTELANIA : descafeinar,desvirtuar,rebajar
       INGELESA : to dilute,to water down

ostirala, abenduak 04, 2020

MENDRE

 MENDRE

DEFINIZIOA :

   adj. Batez ere Ipar. Txikia, baztergarria; ahula.


ADIBIDEAK 

    " Zerbitzaria mendreago da nagusia baino."
     


                  FRANTSESA : petit,-e ,débile
       GAZTELANIA : pequeño,despreciable
       INGELESA : small,feeble

osteguna, abenduak 03, 2020

ZOKORATU

 ZOKORATU

DEFINIZIOA :

  da/du ad. Zokoan utzi, baztertu; zoko batera eraman.


ADIBIDEAK 

    " Ez zituen horrenbestez ahaztu zokoratuak zeuden liburu
        zaharrak."
     


                   FRANTSESA mettre au rebut
       GAZTELANIA : arrinconar
       INGELESA : ostracize

asteartea, abenduak 01, 2020

ENGAIATU

  ENGAIATU

DEFINIZIOA :

  1 da/du ad. Ipar. Promesa edo hitzemate batez lotu



ADIBIDEAK 

Kattalin arrazakeriaren kontrako elkarte batean engaiatu zen."
     


                   FRANTSESA (s')engager(s')impliquer
       GAZTELANIA : comprometer(se),involucrar(se)
       INGELESA : to engage,to get involved

SOSLAI

SOSLAI

DEFINIZIOA :

  1  iz. Aurpegi edo gorputzaren itxura edo irudia              alboetako batetik begiraturik. Ik. profil.
  2  adb. Alboka, saiheska. Ik. eslai.



ADIBIDEAK 

 "Euren azpiko lanpostuen soslaiak definitzen dituzte."

Taniari begiratu nion, nire aurrean eseria, batzuetan soslaiez, bestetan aurrez aurre."






                   FRANTSESA :   profil; de biais
       GAZTELANIA : perfil;de soslayo
       INGELESA : profile;sideways

astelehena, azaroak 30, 2020

LOZORRO

 LOZORRO

DEFINIZIOA :

     iz. Lo sakona edo pisua


LOKUZIOAK 

  • lozorroan adb. Lo, lotan; erdi lo.

ADIBIDEAK 

    " Negu lozorrotik esnatu da lurra."
      " Lozorroan aurkitu nuen, sukarraren mende. "
 


                   FRANTSESA sommeil lourd et profond
       GAZTELANIA : sueño profundo,pesado.
       INGELESA : deep sleep

osteguna, azaroak 26, 2020

ESTAKURU

 ESTAKURU

DEFINIZIOA :

         1 iz. Akatsa.

2 iz. Aitzakia. Ik. desenkusa.



LOKUZIOAK 


ADIBIDEAK 

   1 " Arotzak dena gaizki egin eta zurak du estakurua! "
    2   " Estakurutzat emanez, euskara ez dela deusetako."
 


                   FRANTSESA : défaut;excuse
       GAZTELANIA : defecto;excusa
       INGELESA : defect;pretext

asteazkena, azaroak 25, 2020

ZOLI

 ZOLI

DEFINIZIOA :

        1 adj. Hotsez eta soinuez mintzatuz, ozena,                  bereziki maiztasun handikoa, hotsen eskalan 
          goian dagoena. 

2 adj. Zentzumenez mintzatuz, zorrotza, ahalmen handikoa.

3 adj. Bizkorra, zalua.

4 (Adizlagun gisa). Bizkor, erne.



ADIBIDEAK 

   

1  "Jaiki eta ahots zoliarekin hitz egiten hasi zen." 

2  "Begi zoliak dituenarentzat."

3  "Betiko hizkera modua darabil: sendoa, zolia, argia eta garbia ".

4  " Zoli eta prest egon behar duzue."




                   FRANTSESA vive,perspicace,agile,sonore
       GAZTELANIA : sagaz,inteligente,ágil,sonoro
       INGELESA : keen,clever,lively,resounding

asteartea, azaroak 24, 2020

ITAUNKETA

 ITAUNKETA

DEFINIZIOA :

 Argibide jakin bat lortzeko egiten den itaun saila.   Ik. galdeketa


ADIBIDEAK 

   
 "Itaunketa gogorra izan zuten: nor ziren, nondik zetozen, zertan ari ziren eta ez dakit zenbat honelako."






                   FRANTSESA interrogatoire
       GAZTELANIA : interrogatorio
       INGELESA : interrogation